Werkwoorden met instrument als onderwerp ("ipang"-vervoeging)

Als we het instrument of hulpmiddel van de werkwoordsactie tot het onderwerp van de zin maken, ontstaat de instrument-focus. Het bijbehorende voorvoegsel is "ipang". We hadden al gezien dat we een stamwoord tot instrument konden maken door "pang" voor te voegen. Feitelijk is de instrument-focus een "i" vorm van dit pang woord. De instrument-focus wordt eigenlijk maar weinig gebruikt, in de meeste gevallen wordt de "i" vorm gebruikt. Instrument is in het Tagalog "gamit", het werkwoord "gamitan" betekent gebruiken.

"Ipang" werkwoorden

Infinitief

Plaats "ipang" voor de stam.

Hampas → Ipanghampas, Balot → Ipambalot, Talop → Ipantalop

Toekomende tijd

Plaats "ipang" voor de MK-geredupliceerde stam.

Hampas → Ipanghahampas, Balot → Ipambabalot, Talop → Ipantatalop

Voltooid verleden tijd

Gebruik de infinitief, vervang "ipang" door "ipinang".

Hampas → Ipinanghampas, Balot → Ipinambalot, Talop → Ipinantalop

Tegenwoordige tijd

Gebruik de Toekomende tijd, vervang "ipang" door "ipinang".

Hampas → Ipinanghahampas, Balot → Ipinambabalot, Talop → Ipinantatalop

Aanvullende regels

Als de stam met "p", "b" of "m" begint verandert het voorvoegsel in "ipam". Voor stammen beginnend met "t", "d" of "n" is het voorvoegsel "ipan". Voor alle andere beginletters gebruiken we het voorvoegsel "ipang". Sommige sprekers gebruiken ook "ipan" voor woorden die met "l" beginnen.

Voorbeeldzinnen "ipang" werkwoorden:

Ipinambalot ng babae ng isda ang lumang "Pilipino Star"
De vrouw verpakte de vis in een oude "Pilipino Star"
Ipinampatay niya ng langaw ang kaniyang payong
Hij doodde de vlieg met zijn paraplu

Als het instrument niet het onderwerp van de zin is, wordt dit gemarkeerd met de datief / ergatief-vorm "sa pamamagitan ng ..., of ng ...".

Deze pagina is onderdeel van het Selectiegids Kennisnetwerk. Gehele of gedeeltelijke overname van deze pagina's mag alleen met toestemming van de auteur. (c) 2010